Wat is de fundamentele attributiefout?
De fundamentele attributiefout is een cognitieve bias die ervoor zorgt dat we het gedrag van anderen vaak verkeerd interpreteren.
We zijn geneigd om het gedrag van anderen toe te schrijven aan hun persoonlijkheid, terwijl het in werkelijkheid vaak te wijten is aan de situatie waarin ze zich bevinden.
Waarom is de fundamentele attributiefout belangrijk?
De fundamentele attributiefout kan een belangrijke rol spelen in organisaties. Als we het gedrag van anderen verkeerd interpreteren, kunnen we verkeerde beslissingen nemen over hoe we met hen omgaan.
Dit kan leiden tot spanningen, fricties, onnodige conflicten en allerlei ander gedoe.
Hoe werkt de fundamentele attributiefout in de praktijk?
Een voorbeeld van de fundamentele attributiefout in de praktijk is een situatie waarin een medewerker zich horkerig gedraagt tijdens een vergadering.
We zijn geneigd om dit gedrag toe te schrijven aan zijn persoonlijkheid, bijvoorbeeld aan het feit dat hij een slechte medewerker is of dat hij geen respect heeft voor zijn collega’s.
In werkelijkheid kan het gedrag van de medewerker echter te wijten zijn aan de situatie waarin hij zich bevindt.
Misschien is hij gestrest, heeft hij een slechte nacht gehad of is hij niet op de hoogte gebracht van de agenda van de vergadering.
Hoe kun je in organisaties effectief omgaan met de fundamentele attributiefout?
Er is een aantal dingen die je kunt doen om in organisaties minder vast te lopen in de fundamentele attributiefout.
- Wees je bewust. Het eerste is om je bewust te zijn van de fundamentele attributiefout. Als je weet dat je deze fout kunt maken, ben je al een stap verder.
- Verzamel informatie. Als je meer informatie hebt over de situatie waarin anderen zich bevinden, kun je beter begrijpen waarom zij zich op een bepaalde manier gedragen.
- Wees open-minded. Trek niet te snel conclusies over het gedrag van anderen. En laat wat meer ruimte in je hoofd voor andere mogelijke verklaringen.
Conclusie
De fundamentele attributiefout kan bijdragen aan allerlei misverstanden en relationeel gedoe in organisaties.
Door je bewust te zijn van deze fout en door er rekening mee te houden bij het omgaan met anderen:
- kun je bijdragen aan een beter begrip van elkaar en elkaars gedrag,
- verminder je de kans op miscommunicatie, spanningen en conflicten, én
- vergroot je de kans op een succesvolle samenwerking en het samen voor elkaar krijgen van de gewenste veranderingen.
Bronnen
- Kelley, H. H. (1973). Causal schemata and the attribution process. In L. Berkowitz (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 6, pp. 192-238). New York: Academic Press.
- Ross, L. (1977). The intuitive psychologist and his shortcomings: Distortions in the attribution process. In L. Berkowitz (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 10, pp. 173-220). New York: Academic Press.
- Van Knippenberg, D., & Van Knippenberg, B. (2005). Social identity and leadership: A social identity perspective on leadership effectiveness. In D. van Knippenberg & M. A. Hogg (Eds.), Leadership and social identity: Developing theory and research (pp. 17-50). New York: Psychology Press.
